Skip to main content
De Solar Pro 3-fase set is een complete set inclusief 8, 10, 12 of 16 zonnepanelen en drie omvormers: één per fase. Alle benodigde kabels en connectoren zitten erbij, waar nodig voorzien van voorgekrimpte kabelschoenen (behalve aardekabels) en altijd met de juiste dikte voor een veilige installatie. Na je bestelling heb je per e-mail een aansluitschema ontvangen. Dat schema is gemaakt voor jouw systeem: volledig off-grid, of in combinatie met je stroomnet. Gebruik het samen met deze handleiding.
De omvormers zijn al ingesteld als 3-fase systeem. Op elke omvormer zit een sticker: fase 1, fase 2 of fase 3. Fase 1 hoort bij L1, fase 2 bij L2 en fase 3 bij L3. Houd die indeling de hele installatie aan en wissel de omvormers niet onderling om.
Op veel plekken in deze handleiding kies je een tabblad voor jouw omvormer: MultiPlus-II, Quattro-II of Multi RS Solar. Bij de Multi RS Solar zitten de laadregelaars in de omvormers. De onderdelen over de SmartSolar en de PV-schakelaar sla je dan over.
Het aansluitschema en deze handleiding zijn uitsluitend bedoeld ter illustratie en als hulpmiddel, en kunnen niet worden beschouwd als volledig installatievoorschrift. Werken aan elektrische installaties brengt risico’s met zich mee, waaronder gevaar voor brand, elektrische schokken of schade aan apparatuur. De installatie moet altijd worden uitgevoerd conform geldende wet- en regelgeving en de officiële documentatie van de fabrikant. Simply Offgrid aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor schade, letsel of gevolgschade die voortvloeit uit het gebruik van deze handleiding, het aansluitschema of onjuiste installatie.

​
Voorbereiding

Leg alles klaar voordat je begint. Houd je aansluitschema bij de hand. Het schema is gemaakt voor jouw configuratie: het aantal panelen, de omvormers, het accutype en de aansluitmethode.
Pak alles uit en controleer of de onderdelen compleet en onbeschadigd zijn. Welke onderdelen en aantallen je precies ontvangt, hangt af van de configuratie die je hebt gekozen.De hoofdcomponenten die in elke set zitten:
  • Zonnepanelen
  • Drie Victron omvormers met een fase-sticker: 3× MultiPlus-II, 3× Quattro-II of 3× Multi RS Solar
  • SmartSolar laadregelaar(s) en PV-schakelaar (niet bij de Multi RS Solar)
  • Lithium accumodules: 2 of 3 Dyness Powerbrick Plus, of 3 of 6 Pylontech Fidus
  • Twee Lynx Distributors met zekeringen
  • Cerbo GX met display
  • Aardrail
  • Accu-, zonnepaneel-, communicatie- en aardekabels
  • YMvK-installatiekabels 5×6 mm² en 3×6 mm²
  • Kabelgoten
Afhankelijk van je keuzes ontvang je daarnaast bijvoorbeeld een dakmontageset of een voorbedrade omschakelkast (aansluiting in combinatie met je stroomnet).
Een aardpen zit nooit in de set. Die heb je alleen nodig bij een off-grid installatie, en de juiste lengte hangt af van de grondsoort op jouw locatie.
Mist er iets of is iets beschadigd? Mail naar support@simply-offgrid.nl met je ordernummer en een foto.
  • Krimptang voor de M6-kabelogen op de aardekabels, geschikt voor 6 mm²
  • Striptang en kniptang of kabelschaar
  • Momentsleutel met geïsoleerde dopsleutels, met een bereik van ongeveer 5 tot 35 Nm. Je hebt 5, 6, 7, 12, 14 en 33 Nm nodig.
  • Doppen voor M6-, M8- en M10-moeren (meestal 10, 13 en 16 of 17 mm)
  • Momentschroevendraaier (voor 1,6, 2 en 2,4 Nm, bij de Multi RS Solar 1,2 Nm)
  • Steek- of ringsleutels en schroevendraaiers
  • Tweepolige spanningzoeker
  • Klopboormachine met een steenboor voor de accubeugels: 10 mm voor de Dyness Powerbrick Plus, 8 mm voor de Pylontech Fidus. En boren die passen bij je pluggen
  • Pluggen, schroeven en waterpas om de omvormers, Lynx Distributors, laadregelaar(s), Cerbo GX en de andere onderdelen aan de muur te hangen
  • Voor het dak: stabiele ladder of steiger en valbeveiliging
Handig:
  • Multimeter met een DC-meetbereik van minimaal 450 V. Daarmee kun je tijdens de installatie spanningen meten, bijvoorbeeld van de accu of van een string zonnepanelen.
Bepaal vóórdat je gaat boren waar alles komt. Een goede plek scheelt later veel gedoe met kabels die net te kort zijn. De eisen hieronder gelden voor de hele installatie. Ze komen uit de handleidingen van alle onderdelen; per punt is steeds de strengste eis aangehouden.De ruimte
  • Binnen, in een droge, goed geventileerde en stofarme ruimte. Niet in direct zonlicht.
  • De temperatuur ligt tussen -20 °C en 50 °C. Het beste werkt het systeem tussen 15 °C en 30 °C.
  • Geen brandbare materialen in de buurt, zoals gordijnen, textiel, kunststof voorwerpen en chemicaliën.
  • Hang een poederblusser of CO₂-blusser in de buurt van de accu’s. Blus een accubrand nooit met water.
Muur en vloer
  • Een massief stenen of betonnen muur van minstens 100 mm dik, die het gewicht van de accu’s en de drie omvormers kan dragen. Een gipswand of plaat is niet geschikt.
  • De Pylontech Fidus hangt ook aan de muur: reken het gewicht van alle accumodules mee (ruim 40 kg per stuk).
  • De Dyness Powerbrick staat op de grond en wordt bovenaan aan de muur vastgezet. Hij heeft een vlakke, waterpasse vloer nodig.
Vrije ruimte en afstanden
  • Minstens 10 cm vrij boven, onder en naast elke MultiPlus-II of Quattro-II, en boven en onder de laadregelaar(s).
  • Bij de Multi RS Solar minstens 30 cm vrij boven en onder elke omvormer.
  • Omvormers en laadregelaar(s) nooit direct boven de accu’s. De laadregelaar(s) hangen binnen 3 m van de accu’s.
  • Bij een Pylontech Fidus: minstens 0,5 m van de luchtuitlaat van elke omvormer en minstens 2 m van een warmtebron.
  • Bij een Dyness Powerbrick: minstens 300 mm vrije ruimte links, rechts en boven de accu.
  • Zet nooit iets zwaars bovenop de accu.
Drie omvormers naast elkaar
  • Hang de drie omvormers naast elkaar, van links naar rechts: fase 1, fase 2, fase 3. Zo blijft het overzichtelijk en klopt het met je aansluitschema.
  • Reken op een vrije muurbreedte van ongeveer 1,25 m voor drie MultiPlus-II 4k5, en 1,4 m voor drie MultiPlus-II 6k5, Quattro-II of Multi RS Solar. Voor de Multiplus-II en Quattro-II is dat inclusief minstens 10 cm vrije ruimte naast elke omvormer (niet nodig bij Multi RS Solar).
Accu’s naast elkaar
  • Dyness Powerbrick: je hebt er 2 of 3. Zet ze naast elkaar, met de vrije ruimte hierboven tussen de accu’s.
  • Pylontech Fidus, 3 accu’s: hang ze boven elkaar in één kolom.
  • Pylontech Fidus, 6 accu’s: hang ze in drie kolommen van twee. Elke kolom is een paar: die twee accu’s verbind je in stap 2 met elkaar.
Hoe de onderdelen hangen
  • Omvormers en laadregelaar(s) rechtop, met de aansluitingen naar beneden.
  • De Lynx Distributors mogen ondersteboven hangen.
Bereikbaarheid
  • De onderkant van de omvormers (servicepaneel), de voorkant van de Lynx Distributors, de PV-schakelaar en de aardrail blijven goed bereikbaar.
  • De aan/uit-schakelaars van de omvormers en de accu’s kun je makkelijk bedienen.
  • De stickers met fase 1, fase 2 en fase 3 blijven zichtbaar.
  • Het display hangt op ooghoogte. De kabel van het display kun je niet verlengen: hang het display binnen bereik van de Cerbo GX.
Alles dicht bij elkaar
  • De accukabels zijn 1,5 m lang. Accu’s, Lynx Distributors, omvormers en laadregelaar(s) komen dus vlak bij elkaar, met de Lynx Distributors centraal tussen de accu’s en de omvormers.
  • Alle accukabels en alle omvormerkabels zijn even lang. Kort ze niet in: zo verdelen de accu’s en de omvormers de stroom gelijk.
  • De PV-schakelaar komt bij je Victron installatie binnen 50 cm van de laadregelaar(s).
  • De aardrail komt ook bij het Victron systeem te hangen.
  • Je aansluitschema laat zien hoe de componenten met elkaar verbonden zijn. Houd de componenten eerst tegen de muur of leg ze in de juiste opstelling op de vloer, en controleer of alle kabels reiken voordat je gaten boort.
De kabelroutes
  • Naar het dak: de lange zonnepanelenkabels heb je in een vaste lengte besteld (5 tot 20 m). Controleer of die lengte de route van de panelen naar de PV-schakelaar (of bij de Multi RS Solar naar de omvormers) haalt, inclusief bochten en doorvoeren.
  • Naar de meterkast (ESS): de meegeleverde installatiekabel is 5 m, 5-aderig. Is de afstand groter, dan heb je een langere en dikkere kabel nodig. Neem in dat geval eerst contact met ons op.
  • Off-grid: bedenk waar de groepenkast komt en waar je de aardpen kunt slaan.
Voorbeeld van de opstelling bij een andere doe-het-zelver:Image

​
Installatiestappen

In deze stap zet je alle componenten op hun plek. Het is alleen mechanisch werk: je sluit nog geen kabels aan.Benodigdheden:
  • Accu’s
  • Drie omvormers (MultiPlus-II, Quattro-II of Multi RS Solar)
  • Twee Lynx Distributors
  • SmartSolar laadregelaar(s) (niet bij de Multi RS Solar)
  • PV-schakelaar (niet bij de Multi RS Solar)
  • Cerbo GX en GX Touch display
  • Aardrail
  • Boormachine, pluggen, schroeven en waterpas
Zet alles uit voordat je begint en laat het uit staan tot stap 8: alle accu’s uit (Pylontech Fidus: de POWER-knop van elke accu op OFF; Dyness Powerbrick Plus: in slaapstand, met de knop WAKE/SLEEP), de schakelaar onderop alle drie de omvormers op 0 (uit) en de PV-schakelaar op OFF. Bij de Multi RS Solar staan de aan/uit-schakelaar en de PV-scheidingsschakelaar van elke omvormer uit.
Houd de opstelling aan die je in de voorbereiding hebt bepaald. Werk de onderdelen hieronder van boven naar beneden af.
Begin met de accu’s: dat zijn de zwaarste onderdelen en ze bepalen waar de rest komt.
De Powerbrick Plus staat rechtop op de grond. Aan de bovenkant zet je hem altijd met een steunbeugel aan de muur vast, zodat hij niet kan omvallen. De accu weegt ongeveer 117 kg: werk met minstens twee personen.Dyness Powerbrick Plus met steunbeugel aan de muurWat heb je nodig?
  • Het positioneringskarton (boormal) uit de accessoiredoos
  • De steunbeugels, keilbouten en M6-bouten uit de accessoiredoos
  • De vier wieltjes, als die bij je accu zitten
  • Boormachine met een steenboor van 10 mm
  • Momentsleutel, steeksleutel, rolmaat, potlood en waterpas
Zo plaats je de Powerbrick:Stap 1: Haal de wieltjes uit de accessoiredoos. Draai ze in de schroefgaten aan de onderkant van de accu en zet ze vast met een steeksleutel. Rijd de accu daarna rechtop en langzaam naar zijn plek: hij is zwaar en kan omvallen.Wieltjes monteren onder de PowerbrickStap 2: Zet het positioneringskarton tegen de muur, op de plek waar de accu komt. De onderkant van het karton staat op de vloer. Teken de gaten voor de steunbeugel af.Gaten aftekenen met het positioneringskartonStap 3: Boor 2 gaten met een steenboor van 10 mm, minstens 70 mm diep.Gaten boren voor de steunbeugelStap 4: Steek de M6-keilbouten helemaal in de geboorde gaten.Stap 5: Zet de steunbeugel met de M6-bouten aan de muur vast. Draai ze aan tot 6 Nm.Steunbeugel aan de muur vastzettenStap 6: Rijd de accu tegen de muur, met ongeveer 15 mm ruimte tussen de accu en de muur. Zet de steunbeugel met M6-bouten vast aan de bovenkant van de accu.Powerbrick bovenaan vastzetten met de steunbeugelJe hebt 2 of 3 Powerbricks. Herhaal stap 1 t/m 6 voor elke accu. Zet ze naast elkaar, met minstens 300 mm ruimte ertussen.
De afdekkap bovenop de accu plaats je pas als alles is aangesloten. Dat staat in stap 8. Hij zit met magneten vast: let op dat je je vingers niet klemt.
Je hebt drie omvormers van hetzelfde type. Kies hieronder het tabblad dat bij jouw omvormers past. Het type staat op het typeplaatje van het apparaat en op je aansluitschema.Op elke omvormer zit een sticker: fase 1, fase 2 of fase 3. Hang ze naast elkaar, van links naar rechts fase 1, fase 2, fase 3.
Gewicht en afmetingenWat heb je nodig?
  • De ophangbeugel (zit in de doos bij de omvormer)
  • Boormachine, pluggen en schroeven die geschikt zijn voor je muur en het gewicht van de omvormer
  • Waterpas, rolmaat en potlood
Zo hang je de MultiPlus-II op:Omvormer ophangen aan de ophangbeugelDe omvormer hangt bovenaan met een haak aan de achterkant op een ophangbeugel. Onderaan zet je hem vast met twee schroeven.Stap 1: Houd de ophangbeugel waterpas tegen de muur en teken de drie gaten af. Die liggen 87,5 mm uit elkaar.Stap 2: Boor de drie gaten en zet de pluggen erin.Stap 3: Schroef de ophangbeugel stevig vast aan de muur.Stap 4: Til de omvormer met z’n tweeën op en hang hem met de haak aan de achterkant op de ophangbeugel.Stap 5: Haal de kap aan de onderkant van de omvormer eraf door de twee schroefjes los te halen. Daarachter zitten de twee bevestigingsgaten.Stap 6: Teken door de twee bevestigingsgaten heen de plek van de gaten op de muur af. Controleer eerst met de waterpas of de omvormer recht hangt.Stap 7: Haal de omvormer met z’n tweeën weer van de ophangbeugel. Boor de twee gaten en zet de pluggen erin.Stap 8: Hang de omvormer weer op de ophangbeugel en zet hem onderaan vast met twee schroeven door de bevestigingsgaten.Stap 9: Herhaal stap 1 t/m 8 voor de andere twee omvormers. Houd minstens 10 cm ruimte tussen de omvormers.Laat de kappen er nog af: in stap 2 sluit je daarachter de kabels aan.
Laat de schakelaar onderop alle drie de omvormers op 0 (uit) staan. De omvormers zet je pas aan in stap 8 (Controleren en in bedrijf stellen).
De Lynx Distributors zijn het centrale verdeelpunt van je systeem. Elke Lynx heeft een rode (plus) en een zwarte (min) verdeelrail, met vier gezekerde aansluitingen. Je hebt er twee: samen acht aansluitingen voor de accu’s, de omvormers en de laadregelaar(s).Gewicht en afmetingen: 2,2 kg per Lynx, 290 × 170 × 80 mm.Wat heb je nodig?
  • De twee Lynx Distributors
  • Schroeven en pluggen die passen in de bevestigingsgaten van 5 mm
  • Boormachine, schroevendraaier, waterpas en potlood
  • Momentsleutel met een dop voor de M10-moeren
Zo open je de Lynx: de cover zit vast met 2 schroeven aan de voorkant. Aan de linkerkant zijn de railuiteinden afgedekt met een rode en een zwarte rubberen hoes. Aan de rechterkant zit een zwarte kunststof afdekking.Lynx Distributor: cover, rubberen hoezen en afdekkingTwee Lynx Distributors koppel je eerst aan elkaar tot één geheel. Daarna hang je ze samen op.Stap 1: Draai bij beide Lynx Distributors de 2 schroeven aan de voorkant los en haal de covers eraf.Stap 2: Bepaal welke Lynx links en welke rechts komt.
  • Linker Lynx: haal de zwarte kunststof afdekking aan de rechterkant eraf. De rubberen hoezen aan de linkerkant laat je zitten.
  • Rechter Lynx: haal de rode en zwarte rubberen hoezen aan de linkerkant eraf. De afdekking aan de rechterkant laat je zitten.
Stap 3: Schuif de twee Lynx Distributors tegen elkaar, zodat de ogen over elkaar liggen.Stap 4: Verbind de rails met de M10-bouten: eerst de ring, dan de veerring en dan de moer. Doe dit zowel bij de rode (plus) als bij de zwarte (min) rail. Draai ze aan tot 33 Nm.Stap 5: Houd de gekoppelde Lynx Distributors waterpas op hun plek tegen de muur en teken alle bevestigingsgaten af.Stap 6: Boor de gaten en zet de pluggen erin.Stap 7: Schroef de Lynx Distributors vast door de bevestigingsgaten van 5 mm.Laat de covers eraf: in stap 2 sluit je hier de accukabels op aan.
Heb je Multi RS Solar omvormers? Sla dit onderdeel over: de laadregelaars zitten in de omvormers.
Welke SmartSolar laadregelaar je hebt, hangt af van het aantal panelen: 8 panelen 1× 250/60, 10 panelen 1× 250/70, 12 panelen 2× 150/45 en 16 panelen 2× 250/60. Het ophangen gaat voor alle modellen op dezelfde manier.Gewicht en afmetingenWat heb je nodig?
  • De SmartSolar laadregelaar(s)
  • Vier schroeven en pluggen per laadregelaar
  • Boormachine, schroevendraaier, waterpas en potlood
Zo hang je de laadregelaar op:Stap 1: Houd de laadregelaar rechtop en waterpas tegen de muur, met de aansluitingen naar beneden. Teken de vier bevestigingsgaten af. De afstanden tussen de gaten staan in de tabel hierboven.Stap 2: Boor de vier gaten en zet de pluggen erin.Stap 3: Schroef de laadregelaar vast met vier schroeven. Controleer of hij recht hangt.
De Cerbo GX is het communicatiecentrum van je systeem: alle componenten sluit je er in stap 3 op aan. Je hebt één Cerbo GX voor alle drie de omvormers. Op het GX Touch 50 display (5 inch) zie je wat je systeem doet en pas je instellingen aan. Het display hang je op met de meegeleverde muurbeugel.Wat heb je nodig?
  • De Cerbo GX
  • Het GX Touch 50 display en de muurbeugel
  • Schroeven en pluggen
  • Boormachine, schroevendraaier, waterpas en potlood
Zo monteer je de Cerbo GX:Stap 1: Houd de Cerbo GX waterpas tegen de muur, met de aansluitingen goed bereikbaar, en teken de twee bevestigingsgaten aan de zijkanten af.Stap 2: Boor de gaten en zet de pluggen erin.Stap 3: Schroef de Cerbo GX vast door de twee bevestigingsgaten.Zo hang je het display op:Stap 4: Houd de muurbeugel waterpas op ooghoogte tegen de muur en teken de bevestigingsgaten af. Controleer eerst of de kabel van het display vanaf deze plek tot aan de Cerbo GX reikt.Stap 5: Boor de gaten en zet de pluggen erin.Stap 6: Schroef de muurbeugel vast aan de muur.Stap 7: Zet het display in de muurbeugel en leid de kabel naar de Cerbo GX. Sluit de kabel nog niet aan: dat doe je in stap 3 (Communicatie aansluiten).
Heb je Multi RS Solar omvormers? Sla dit onderdeel over: elke Multi RS Solar heeft een ingebouwde PV-scheidingsschakelaar.
Met de PV-schakelaar (lastscheider) schakel je de zonnepanelen veilig los van de laadregelaar(s). Hij heeft twee ingangen, één per groep panelen, en is al voorbedraad met MC4-kabels. Je hoeft binnenin dus niets aan te sluiten.Wat heb je nodig?
  • De PV-schakelaar
  • Schroeven en pluggen
  • Boormachine, schroevendraaier, waterpas en potlood
Zo hang je de PV-schakelaar op:PV-schakelaar ophangenStap 1: Controleer dat de draaiknop op OFF staat, en laat hem daar tot de laatste stap van deze handleiding.Stap 2: Draai de schroeven van de cover aan de voorkant los en haal de cover eraf. Daaronder zitten de bevestigingsgaten.Stap 3: Houd de schakelaar waterpas tegen de muur, met de kabels naar beneden, en teken de bevestigingsgaten af.Stap 4: Boor de gaten en zet de pluggen erin.Stap 5: Schroef de schakelaar vast door de bevestigingsgaten.Stap 6: Zet de cover terug en draai de schroeven goed vast. Let erop dat de rubberen afdichting netjes aansluit, zodat de schakelaar waterdicht blijft.
De aardrail (OBO potentiaalvereffeningsrail type 1809) is het verzamelpunt voor alle aardekabels van je installatie: van de zonnepanelen, de accu’s, de drie omvormers en de laadregelaar(s). Daarnaast loopt er een aardekabel naar de meterkast (ESS) of naar de aardpen (off-grid). De kabels sluit je aan in stap 6. Nu hang je alleen de rail op.Afmetingen: 188 × 52 × 44,5 mm.Aansluitingen:
  • 7 klemmen voor kabels tot 25 mm² (soepele kabel tot 16 mm²)
  • 1 klem voor een ronde geleider van 8 tot 10 mm
  • 1 klem voor een platte geleider tot 30 mm breed, of een ronde geleider van 8 tot 10 mm
Wat heb je nodig?
  • De aardrail
  • Schroeven en pluggen
  • Boormachine, schroevendraaier, waterpas en potlood
Zo hang je de aardrail op:Stap 1: Haal de grijze afdekkap van de aardrail. Daaronder zitten de bevestigingsgaten in de voetplaat.Stap 2: Houd de aardrail waterpas tegen de muur en teken de bevestigingsgaten af.Stap 3: Boor de gaten en zet de pluggen erin.Stap 4: Schroef de aardrail vast door de bevestigingsgaten.Laat de afdekkap er nog af: in stap 6 sluit je hier de aardekabels op aan.
Hangt alles? Leg dan de kabels uit stap 2 losjes op hun plek voordat je ze aansluit. Zo zie je meteen of alles reikt en of de kabels niet te strak of in de weg lopen.
In deze stap sluit je alle dikke gelijkstroomkabels aan. Alles komt samen op de twee Lynx Distributors: daar krijgt elk apparaat een eigen connectiepunt met een eigen zekering. Je sluit ook de voeding van de Cerbo GX aan en, bij MultiPlus-II en Quattro-II, de korte kabels van de PV-schakelaar naar de SmartSolar.Benodigdheden:
  • DC-kabelsets van de drie omvormers, de accu’s en de SmartSolar laadregelaar(s)
  • MEGA-zekeringen voor de Lynx
  • Voedingskabel van de Cerbo GX
  • Korte zonnepanelenkabels met aan één kant een MC4-connector (niet bij de Multi RS Solar)
  • Momentsleutel met geïsoleerde dopsleutels
  • Momentschroevendraaier voor de klemmen van de SmartSolar
Werk spanningsloos. Laat de accu’s uit staan, zet de schakelaars van de omvormers op 0 (bij de Multi RS Solar: uit) en laat de PV-schakelaar op OFF.
Welke kabel en zekering hoort waarZo verdeel je de acht connectiepuntenElk apparaat krijgt een eigen connectiepunt. Met twee Lynx Distributors heb je er acht:Je aansluitschema laat zien welk apparaat op welk connectiepunt komt. Blijven er connectiepunten over, dan laat je die leeg.
Kort geen kabels in. Alle omvormerkabels en alle accukabels zijn even lang. Zo verdelen de omvormers en de accu’s de stroom gelijk. Draai ook alle verbindingen met hetzelfde aanhaalmoment vast.
Kabelgoten: je hebt kabelgoten ontvangen voor het netjes wegwerken van de bekabeling.
Een Lynx Distributor heeft vier connectiepunten. Elk connectiepunt is een kolom van drie M8-bouten: de bovenste zit op de plusrail, de middelste is de plus-aansluiting naar het apparaat en de onderste zit op de minrail. De zekering vormt de brug tussen de bovenste en de middelste bout. Sluit de plus en de min van één apparaat aan op hetzelfde connectiepunt. Met je twee Lynx Distributors heb je acht connectiepunten.Lynx Distributor: connectiepunten met zekering, plus en minGebruik deze werkwijze voor elke kabel die je in de onderdelen hierna op de Lynx aansluit.Min-aansluiting (zwarte kabel)Stap 1: Klap de zwarte kabelscheider omhoog om bij de min-aansluiting te komen. Heb je meer ruimte nodig, trek de kabelscheider dan schuin naar voren eruit.Stap 2: Leg de kabelschoen op de bout. Zet er de ring, de veerring en de moer op, in die volgorde.Stap 3: Draai de moer (M8) vast met 14 Nm.Zekering en plus-aansluiting (rode kabel)Stap 4: Draai van het connectiepunt de moeren van de bovenste en de middelste bout los en haal de ring en de veerring eraf.Stap 5: Leg de zekering over de twee bouten.Stap 6: Zet op de bovenste bout de ring, de veerring en de moer, en draai die vast met 14 Nm.Stap 7: Leg op de middelste bout de kabelschoen van de rode kabel bovenop de zekering. Zet er de ring, de veerring en de moer op en draai die vast met 14 Nm. Zekering en kabel zitten nu samen vast onder één moer. Zie de afbeelding hieronder voor een schematisch voorbeeld.Zekering en pluskabel op de Lynx Distributor
Je sluit alle drie de omvormers op dezelfde manier aan, elk op een eigen connectiepunt. De kappen heb je in stap 1 al verwijderd.
Kabel en zekering: 4k5: 50 mm² met 200 A. 6k5: 70 mm² met 250 A.In de afbeelding zie je de aansluitingen onderaan de MultiPlus-II. Voor deze stap heb je H (plus), I (min) en J (schakelaar) nodig.Aansluitingen onderaan de MultiPlus-IIStap 1: Controleer dat de schakelaar van de omvormer (J in de afbeelding) op 0 staat.Stap 2: Leg de kabelschoen van de rode kabel op de plus-aansluiting (H in de afbeelding, rood, M8). Zet er de ring, de veerring en de moer op, in die volgorde.Stap 3: Doe hetzelfde met de zwarte kabel op de min-aansluiting (I in de afbeelding, zwart, M8).Stap 4: Draai beide moeren vast met 12 Nm. Gebruik een geïsoleerde sleutel, zodat je de accu-aansluitingen niet kortsluit.Stap 5: Leid de kabels naar de Lynx en sluit ze aan op een eigen connectiepunt, zoals beschreven in Zo sluit je een kabel aan op de Lynx.Stap 6: Herhaal stap 1 t/m 5 voor de andere twee omvormers.
Heb je Multi RS Solar omvormers? Sla dit onderdeel over.
De SmartSolar heeft onderaan schroefklemmen: links BATTERY (+ en −) en rechts PV (+ en −). In dit onderdeel sluit je de accukant aan.Kabel en zekering: 150/45: 16 mm². 250/60 en 250/70: 35 mm². De zekering per type staat in de tabel bovenaan deze stap.In de afbeelding hieronder zie je de aansluitingen van de SmartSolar. De BATTERY-klemmen zijn B in de afbeelding hieronder.Aansluitingen van de SmartSolarStap 1: Draai de schroeven van de BATTERY-klemmen (B in de afbeelding) los.Stap 2: Steek het open uiteinde van de rode kabel in de BATTERY +-klem en het open uiteinde van de zwarte kabel in de BATTERY −-klem.Stap 3: Draai de klemmen vast met een momentschroevendraaier:
  • SmartSolar 150/45: 1,6 Nm
  • SmartSolar 250/60 en 250/70: 2,4 Nm
Stap 4: Leid de kabels naar de Lynx en sluit ze aan op een eigen connectiepunt, zoals beschreven in Zo sluit je een kabel aan op de Lynx.Heb je twee SmartSolars, herhaal deze stappen dan voor de tweede.
Heb je Multi RS Solar omvormers? Sla dit onderdeel over.
Met de korte zonnepanelenkabels verbind je de PV-schakelaar met de PV-klemmen van de SmartSolar. Aan de ene kant zit een MC4-connector, de andere kant is open.De PV-klemmen zie je in de afbeelding hieronder bij de letter C.Aansluitingen van de SmartSolarStap 1: Controleer nogmaals dat de PV-schakelaar op OFF staat.Stap 2: Steek het open uiteinde van de rode kabel in de PV +-klem (C in de afbeelding) en het open uiteinde van de zwarte kabel in de PV −-klem van de SmartSolar.Stap 3: Draai de klemmen vast met hetzelfde aanhaalmoment als de BATTERY-klemmen (1,6 Nm of 2,4 Nm).Stap 4: Sluit de MC4-connectoren aan op de onderste aansluitingen van de PV-schakelaar. Die zijn genummerd, zie de afbeelding hieronder.
  • Eén SmartSolar (8 of 10 panelen): gebruik 2 en 4.
  • Twee SmartSolars (12 of 16 panelen): gebruik 2 en 4 voor de eerste SmartSolar en 6 en 8 voor de tweede.
Rood gaat op plus en zwart op min. Druk de connectoren in elkaar tot je een duidelijke klik hoort.Genummerde aansluitingen van de PV-schakelaar
Laat de PV-schakelaar op OFF staan tot stap 8. De accu moet altijd eerder op de SmartSolar staan dan de zonnepanelen.
De Cerbo GX krijgt zijn stroom via een eigen voedingskabel met een ingebouwde zekering (3,15 A).Stap 1: Steek de stekker van de voedingskabel in de aansluiting Power in van de Cerbo GX.Stap 2: Sluit de voedingskabel aan op een connectiepunt waar al een apparaat op zit. Draai op dat connectiepunt de moeren van de middelste en de onderste bout los.Stap 3: Leg het rode oogje op de middelste bout (plus) en het zwarte oogje op de onderste bout (min), allebei bovenop de grote kabelschoen die daar al zit.Stap 4: Zet er de ring, de veerring en de moer weer op en draai die vast met 14 Nm.
Sluit de Cerbo GX niet aan op een vrij connectiepunt. Zonder zekering krijgt de middelste bout geen stroom.
De accu’s sluit je als laatste aan. Controleer eerst dat ze nog uit staan.
Kabel en zekering: je hebt 2 of 3 Powerbricks. Elke Powerbrick gaat met een eigen kabelset van 50 mm² naar de Lynx, op een eigen connectiepunt met een zekering van 250 A. De kabelset zit bij de accu.De stroomaansluitingen zitten aan de voorkant: de min-aansluiting (2) links en de plus-aansluiting (7) rechts.Voorkant van de Dyness Powerbrick Plus met de aansluitingenStap 1: Controleer dat de accu uit staat.Stap 2: Sluit de kabelset eerst aan op de Lynx, zoals beschreven in Zo sluit je een kabel aan op de Lynx.Stap 3: Steek daarna de stekkers in de accu: zwart in de min-aansluiting en rood in de plus-aansluiting.Stap 4: Herhaal stap 1 t/m 3 voor elke Powerbrick. Kort de kabels niet in: alle accukabels moeten even lang blijven, zodat de accu’s de stroom gelijk verdelen.
Loop alles na voordat je verdergaat: zit elke rode kabel op een plus en elke zwarte kabel op een min, zitten de zekeringen erin en zijn alle moeren met het juiste aanhaalmoment vastgedraaid? Laat de kappen van de Lynx Distributors en de omvormers er nog af. Die gaan er pas op in stap 8.
In deze stap verbind je de drie omvormers, de SmartSolar laadregelaar(s), de accu’s en het display met de Cerbo GX. Via deze kabels leest de Cerbo GX alle apparaten uit en stemt hij ze op elkaar af. De omvormers verbind je ook onderling: zo werken ze samen als één 3-fase systeem.Benodigdheden:
  • Drie communicatiekabels (RJ45) voor de omvormers
  • VE.Direct-kabel(s) voor de SmartSolar(s) (niet bij de Multi RS Solar)
  • Communicatiekabel van de accu naar de Cerbo GX
  • De communicatiekabels tussen de accu’s
  • Blauwe VE.Can-terminators (zitten in de doos van de Cerbo GX)
  • GX Touch display met vaste kabel
Steek elke RJ45-stekker recht in de poort tot je een klik hoort. Verleng geen communicatiekabels.
Werk de onderdelen hieronder van boven naar beneden af.
In de afbeelding zie je de poorten van de Cerbo GX. Elke kleur hoort bij een apparaat:Image
  • Rood: VE.Direct, voor de SmartSolar(s)
  • Groen: VE.Bus, voor de MultiPlus-II of Quattro-II omvormers
  • Geel: VE.Can 2, de poort voor de accu. Deze poort moet op het profiel CAN-bus BMS LV (500 kbit/s) staan, anders ziet de Cerbo de accu niet. Dat stel je in stap 8 in.
  • Paars: VE.Can 1. Bij de Multi RS Solar komen hier de omvormers op. Sluit je in combinatie met het net de energiemeter(s) via VE.Can aan, dan komen die hier ook op (stap 7).
  • Zwart: HDMI en USB, voor het display
De drie omvormers sluit je in een ketting aan: van fase 1 naar fase 2, van fase 2 naar fase 3, en van fase 3 naar de Cerbo GX.
De MultiPlus-II’s communiceren via VE.Bus. Elke MultiPlus-II heeft onderaan twee VE.Bus-poorten. In de afbeelding hieronder is dat L.Aansluitingen onderaan de MultiPlus-IIStap 1: Steek de eerste communicatiekabel in een VE.Bus-poort (L) van fase 1. Steek de andere kant in een VE.Bus-poort van fase 2.Stap 2: Steek de tweede kabel in de vrije VE.Bus-poort van fase 2. Steek de andere kant in een VE.Bus-poort van fase 3.Stap 3: Steek de derde kabel in de vrije VE.Bus-poort van fase 3. Steek de andere kant in een VE.Bus-poort van de Cerbo GX (groen in de afbeelding bij onderdeel 1).Gebruik geen terminators in de VE.Bus-ketting. De vrije VE.Bus-poort van fase 1 blijft leeg.
Heb je Multi RS Solar omvormers? Sla dit onderdeel over.
De VE.Direct-poort zit onderaan de SmartSolar. In de afbeelding hieronder is dat D.VE.Direct-poort van de SmartSolarStap 1: Steek de VE.Direct-kabel in de VE.Direct-poort van de SmartSolar.Stap 2: Steek de andere kant in een VE.Direct-poort van de Cerbo GX (rood in de afbeelding bij onderdeel 1).Heb je twee SmartSolars, dan krijgt elke SmartSolar een eigen VE.Direct-kabel en een eigen VE.Direct-poort op de Cerbo GX.
De accu’s communiceren met de Cerbo GX via de gele poort. Alle accu’s zitten in één ketting, ook bij 6 Fidus: de stroom gaat per paar naar de Lynx, maar de communicatie loopt langs alle accu’s. De kabel en de werkwijze verschillen per accumerk.
Kabel: de communicatiekabel van Dyness met het label ‘Victron’. Deze zit in de doos van de Dyness-accu. Tussen de accu’s gebruik je de communicatiekabels die bij de accu’s zitten.Stap 1: Kies welke Powerbrick de master wordt: dat is de accu waar de kabel van de Cerbo GX in komt.Stap 2: Zet op de master DIP-switch 3 op ON, zoals in de afbeelding. De DIP-switches zitten aan de voorkant, bij ADD. Laat de DIP-switches van de andere accu’s op de fabrieksinstelling staan: alles uit.DIP-switch 3 op ON bij de master-PowerbrickStap 3: Steek de kant met het label ‘Battery’ in de poort CAN IN van de master.Stap 4: Steek de kant met het label ‘Victron’ in de gele poort van de Cerbo GX.Stap 5: Verbind CAN OUT van de master met CAN IN van de volgende accu, en bij 3 Powerbricks CAN OUT van die accu met CAN IN van de laatste. Het gaat steeds van OUT naar IN.Stap 6: Steek de blauwe terminator in de andere aansluiting van de gele poort.
Het display heeft één vaste kabel met twee stekkers: HDMI voor het beeld en USB voor de stroom.Stap 1: Steek de HDMI-stekker in de HDMI-poort van de Cerbo GX (zwart in de afbeelding).Stap 2: Steek de USB-stekker in de USB-poort direct naast de HDMI-poort.
Plaats eerst de montageconstructie op het dak. Volg daarvoor de handleiding van de fabrikant van jouw dakmontageset. Kies hieronder jouw type dak.

Plat dak basic

Valkbox 3

Plat dak premium

Blubase Connect (landscape & portret)

Pannendak

ClickFit EVO dakhaak

Golfplaten & dakleer

ClickFit EVO stokschroef

Staaldak / damwandprofiel

ClickFit EVO stokschroef
Bepaal vooraf waar de kabels van de panelen het dak af gaan en naar binnen komen bij de PV-schakelaar of de Multi RS Solar omvormers. Leg de constructie zo dat die route zo kort mogelijk is. De lange kabels van de panelen naar binnen zijn 5 tot 20 m.
Geen dakmontageset besteld? Dan plaats je de panelen op je eigen constructie. Zorg dat die geschikt is voor het gewicht en de afmetingen van de panelen, en vereffen de panelen zoals beschreven in stap 6.
In deze stap plaats je de zonnepanelen, maak je de strings en sluit je ze via de lange kabels aan. Bij MultiPlus-II en Quattro-II gaan de lange kabels naar de PV-schakelaar, die in stap 2 al is aangesloten op de SmartSolar(s). Bij de Multi RS Solar gaat elke string rechtstreeks naar een PV-ingang van een omvormer.Benodigdheden:
  • Zonnepanelen
  • Rode en zwarte zonnepanelenkabels van 6 mm² (5 tot 20 m): één set per SmartSolar, of bij de Multi RS Solar één set per string
  • MC4 Y-connectoren: twee per SmartSolar (niet bij de Multi RS Solar)
  • MC4-verlengkabels, als je die hebt ontvangen. Ze zitten alleen in de set bij een dakmontageset die ze nodig heeft.
Zodra er licht op een paneel valt, staat er spanning op de kabels. Een string van 5 panelen geeft al rond de 200 V gelijkspanning. Daarom sluit je eerst de lange kabels aan op de PV-schakelaar (op OFF) of op de Multi RS Solar (PV-scheidingsschakelaar op 0). Zo liggen er nooit losse kabeluiteinden onder spanning. Laat de PV-schakelaar of PV-scheidingsschakelaars uit staan tot stap 8.
Zo verdeel je de panelen over de strings
Bij 12 en 16 panelen heb je twee aparte groepen. Elke groep heeft een eigen SmartSolar en een eigen set lange kabels.
Zet nooit meer panelen in een string dan in de tabel staat, en verander de indeling niet zelf. De spanning van een paneel stijgt als het kouder wordt: op een koude, zonnige dag is de spanning hoger dan de Voc op het typeplaatje, die geldt bij 25 °C. De indeling in de tabel blijft ook dan binnen het maximum van de SmartSolar (150 V of 250 V). Een te hoge spanning kan de SmartSolar beschadigen.
Zo ziet het eindresultaat eruit8 of 10 panelen:Image12 of 16 panelen:Image
Werk de onderdelen hieronder van boven naar beneden af.
Bij MultiPlus-II en Quattro-II sluit je de lange kabels aan op de PV-schakelaar.Stap 1: Controleer dat de PV-schakelaar op OFF staat.Stap 2: Klik de lange kabels op de MC4-aansluitingen aan de bovenkant van de PV-schakelaar: rood op plus, zwart op min. Druk ze in elkaar tot je een duidelijke klik hoort.
  • Eén SmartSolar (8 of 10 panelen): gebruik 1 en 3.
  • Twee SmartSolars (12 of 16 panelen): gebruik 1 en 3 voor de eerste groep en 5 en 7 voor de tweede.
Genummerde aansluitingen van de PV-schakelaarZo komt elke groep bij de juiste SmartSolar uit: 1 en 3 gaan via de schakelaar naar 2 en 4, en 5 en 7 naar 6 en 8.Stap 3: Leg de kabels naar het dak. Laat de uiteinden op het dak nog los.
Heb je twee groepen? Markeer de kabels van elke groep, bijvoorbeeld met gekleurde tape. Zo verwissel je ze op het dak niet.
Bevestig de panelen op de montageconstructie volgens de handleiding van je dakmontageset uit stap 4. Laat de MC4-connectoren van de panelen nog los.
Hoeveel strings je maakt en hoeveel panelen er in een string komen, zie je in de tabel bovenaan deze stap.Stap 1: Verbind de panelen binnen een string in serie: de + van het ene paneel gaat in de − van het volgende.Stap 2: Komen de kabels van twee panelen niet bij elkaar, gebruik dan een MC4-verlengkabel.Stap 3: Aan het begin en het eind van elke string blijft één vrije connector over: een + en een −. Laat die nog los.
Met de Y-connectoren voeg je de twee strings samen tot één plus en één min. Zo kunnen ze samen over één set lange kabels naar binnen.Een Y-connector heeft aan de ene kant twee aansluitingen en aan de andere kant één. Per groep van twee strings gebruik je er twee: een plus-Y en een min-Y. De plus-Y past alleen op plus-connectoren en de min-Y alleen op min-connectoren. Forceer dus niets.Stap 1: Leg de vrije uiteinden van beide strings bij elkaar. Elke string heeft één vrije + connector en één vrije − connector. Komen de uiteinden van een string niet tot bij de Y-connector? Gebruik dan een MC4-verlengkabel.Stap 2: Steek de + van de eerste string en de + van de tweede string in de twee aansluitingen van de plus-Y. Druk ze erin tot je een klik hoort.Stap 3: Steek de − van de eerste string en de − van de tweede string in de twee aansluitingen van de min-Y. Druk ze erin tot je een klik hoort.Aan de andere kant van elke Y-connector blijft nu één aansluiting vrij.Stap 4: Verbind de vrije aansluiting van de plus-Y met de rode lange kabel en die van de min-Y met de zwarte lange kabel. Druk ze in elkaar tot je een klik hoort. Gebruik zo nodig een MC4-verlengkabel.Bij 12 en 16 panelen doe je dit voor elke groep apart, met een eigen plus-Y en min-Y en de lange kabels van die groep.
Leg de plus- en minkabel over de hele route vlak naast elkaar, van de panelen tot aan de PV-schakelaar of de omvormer. Een grote lus tussen plus en min vangt bij blikseminslag in de buurt een spanningspiek op die je laadregelaar kan beschadigen.
In deze stap verbind je alle metalen delen van de installatie met de aardrail: de zonnepanelen en de montageconstructie, de accu’s, de SmartSolar(s) en de drie omvormers. Daarna verbind je de aardrail met de meterkast (ESS) of met een aardpen (off grid). Zo komt er bij een fout nooit gevaarlijke spanning op een metalen deel te staan.Benodigdheden:
  • Rol aardekabel van 6 mm² (25 m)
  • M6-kabelogen
  • Aardekabel van 10 mm² (5 m) voor de verbinding naar de meterkast of de aardpen
  • Krimptang, striptang en kniptang
  • Schroevendraaier en steeksleutel
Gebruik niet de hele rol op het dak. Uit dezelfde rol knip je ook de aardekabels voor de SmartSolar(s) en de drie omvormers.
Bij elke aardekabel krimp je een M6-kabeloog op de kant van het apparaat. De andere kant strip je en zet je vast in een vrije klem van de aardrail.
Met vereffenen verbind je de frames van de panelen en de montageconstructie met de aardrail. De manier verschilt per type dakmontage.
Bij de Valkbox 3, of als je geen dakmontageset hebt besteld, zijn de panelen niet onderling verbonden. Je koppelt daarom eerst alle frames aan elkaar.Stap 1: Knip korte stukjes aardekabel op maat, krimp aan beide uiteinden een M6-kabeloog en verbind elk Valkbox-frame met het volgende.Stap 2: Knip de benodigde lengte voor de lange aardekabel af, van een frame tot de aardrail.Stap 3: Krimp een M6-kabeloog op één kant en bevestig dat aan een frame.Stap 4: Leid de kabel naar de aardrail en zet het andere uiteinde vast in een vrije klem.
Het aardpunt zit aan de voorkant van de accu (zie afbeelding hieronder).Aardpunt van de Dyness Powerbrick PlusStap 1: Knip een stuk aardekabel van de rol, van de accu tot de aardrail.Stap 2: Krimp een M6-kabeloog op één kant en zet dat vast op het aardpunt van de accu. Draai de bout vast met 6 Nm.Stap 3: Leid de kabel naar de aardrail en zet het andere uiteinde vast in een vrije klem.Stap 4: Herhaal stap 1 t/m 3 voor elke Powerbrick. Elke accu krijgt een eigen aardekabel naar de aardrail.
Heb je Multi RS Solar omvormers? Sla dit onderdeel over.
De aardingsschroef zit onderaan de SmartSolar, links. In de afbeelding hieronder A.Aardingsschroef van de SmartSolarStap 1: Knip een stuk aardekabel van de rol, van de SmartSolar tot de aardrail.Stap 2: Krimp een M6-kabeloog op één kant en zet dat vast onder de aardingsschroef.Stap 3: Leid de kabel naar de aardrail en zet het andere uiteinde vast in een vrije klem.Heb je twee SmartSolars, dan krijgt elke SmartSolar een eigen aardekabel.
Elke omvormer krijgt een eigen aardekabel naar de aardrail.
De aardbout (M6) zit onderaan de MultiPlus-II. In de afbeelding hieronder is dat F.Aansluitingen onderaan de MultiPlus-IIStap 1: Knip een stuk aardekabel van de rol, van de omvormer tot de aardrail.Stap 2: Krimp een M6-kabeloog op één kant en zet dat vast op de aardbout (F).Stap 3: Leid de kabel naar de aardrail en zet het andere uiteinde vast in een vrije klem.Stap 4: Herhaal stap 1 t/m 3 voor de andere twee omvormers.
Als laatste verbind je de aardrail met de aarde van je woning of met een aardpen. Gebruik hiervoor de aardekabel van 10 mm² (5 m).
Bij een systeem in combinatie met het net verbind je de aardrail met de hoofdaardrail in je meterkast.Heb je onze meterkast service besteld? De kabel leg jij, het aansluiten in de meterkast doen wij.Stap 1: Leid de aardekabel van 10 mm² van de aardrail naar de meterkast en sluit hem aan op de aardrail van het systeem.Stap 2: Sluit de kabel aan op de hoofdaardrail in de meterkast. Bij meterkast service laat je het uiteinde in de meterkast los liggen: dat sluiten wij aan.
In deze stap sluit je de wisselstroomkant (AC) van de drie omvormers aan op je installatie. Elke omvormer komt op zijn eigen fase: fase 1 op L1, fase 2 op L2 en fase 3 op L3. Hoe dat precies gaat, hangt af van je aansluitmethode. Kies hieronder het tabblad dat bij jouw systeem en je aansluitschema past.
Werk altijd spanningsloos en controleer dat met een spanningzoeker.
De kleuren van de aders in de 5-aderige kabelIn de 3-aderige kabels naar de omvormers is de bruine ader altijd de fase. Die ader krijgt een label L1, L2 of L3, zodat je ziet bij welke fase hij hoort.
Sluit elke omvormer aan op de fase van zijn sticker. De omvormers zijn ingesteld op een vaste volgorde van de fasen (L1, L2, L3). Klopt de fase of de draairichting niet, dan neemt het systeem het net niet aan.
Bij deze aansluitmethode komen de omvormers tussen het net en je groepenkast. Je hele woning loopt via het Victron systeem en blijft werken als het net uitvalt. Daarvoor gebruik je twee kasten:
  • De omschakelkast in de meterkast. Hier komt het net binnen, zitten de beveiligingen, de omschakelaar en de energiemeter(s).
  • De Victron-kast bij de omvormers. Hier verdeel je de 3-fase YMvK kabels over de drie omvormers.
Tussen de omschakelkast en de Victron kast lopen twee 5-aderige YMvK-kabels: de AC IN YMvK-kabel van de omschakelkast naar de victron kast, en de AC OUT YMvK-kabel van de Victron-kast terug naar de omschakelkast.Hoe kom je aan de kasten?
  • Meterkast service: de kasten zijn altijd inbegrepen. Wij plaatsen ze en sluiten ze aan. Bij elk onderdeel hieronder staat wat jij vooraf doet.
  • Zelf aansluiten: de kasten heb je optioneel kunnen bijbestellen op onze website. Je krijgt ze dan voorbedraad geleverd.
Je ontvangt altijd de schema’s van beide kasten per mail, ook als je de kasten niet bij ons bestelt. Zo kun je ze ook zelf samenstellen. Werk altijd volgens die schema’s.Er zijn daarnaast twee verschillende omschakelkasten:Benodigdheden:
  • Omschakelkast 3-fase en Victron-kast
  • YMvK-installatiekabel 5×6 mm²: de AC IN en de AC OUT YMvK-kabel tussen de kasten
  • Losse draden voor de netingang van de omschakelkast en voor de terugweg naar je hoofdschakelaar (zie onderdeel 5)
  • Alleen als je de stroom bij de meter niet zelf kunt uitzetten: een extra hoofdschakelaar 4-polig 40 A (zit niet in de set, zie onderdeel 5)
  • YMvK-installatiekabel 3×6 mm²: deze kabel knip je op in zes kabels
  • Netwerkkabel van de Cerbo GX naar je router
  • Voor de energiemeter(s): een netwerkkabel naar je router (bij de omschakelkast met PV-aansluiting twee), of een VE.Can-kabel naar de Cerbo GX. Kies wat in jouw situatie het eenvoudigst is (zie onderdeel 6)
  • Blauwe VE.Can-terminators (alleen als je de energiemeter via VE.Can aansluit)
  • Waarschuwingsstickers (zitten niet in de set, zie onderdeel 7)
Zo loopt de stroom
  1. Het net komt in de omschakelkast binnen op de automaat B25.
  2. Via de aardlekschakelaar gaat de AC IN YMvK-kabel naar de werkschakelaar in de Victron-kast. Van daar gaat het via de AC-IN-verdeling naar de AC-ingang van elke omvormer.
  3. De AC-uitgang van elke omvormer gaat terug naar de AC-OUT-verdeling in de Victron-kast. Via de AC OUT YMvK-kabel gaat het naar de omschakelaar (ingang II).
  4. Het net gaat ook rechtstreeks naar de omschakelaar (ingang I).
  5. Van de omschakelaar gaat het via de remautomaten naar je groepenkast.
Houd de AC-installatieschema’s bij de hand. Dit verduidelijkt onderstaande stappen enorm.
Meterkast service: dit doen wij.Stap 1: Zet de omschakelaar in de omschakelkast op 0 (uit) en de werkschakelaar in de Victron-kast op 0.Stap 2: Hang de omschakelkast waterpas in of naast de meterkast. Het is een kast voor een droge binnenruimte.Stap 3: Hang de Victron-kast waterpas naast de drie omvormers. Alle kabels gaan bovenin de kast naar binnen. Laat de onderinvoerplaat dicht.
Meterkast service: dit doe jij, vóórdat wij komen.Stap 1: Leg de twee YMvK-kabels van 5×6 mm² van de meterkast naar de Victron-kast: de AC IN YMvK-kabel en de AC OUT YMvK-kabel. Markeer ze, zodat je ze aan beide kanten uit elkaar houdt.Stap 2: Leg ook de communicatiekabels: een netwerkkabel van de Cerbo GX naar je router, en voor de energiemeter een netwerkkabel naar je router of een VE.Can-kabel naar de Cerbo GX (zie onderdeel 6).Stap 3: Laat aan beide kanten voldoende kabel over om netjes aan te sluiten.Stap 4: Heb je de aardekabel van 10 mm² naar de meterkast nog niet gelegd (stap 6)? Leg die dan nu ook. Het aansluiten in de meterkast doen wij.
Meterkast service besteld? Deze stap doen wij!
Houd het installatieschema van de Victron kast bij de hand. Dit verduidelijkt onderstaande stappen enorm.
In de Victron-kast zitten een werkschakelaar (4-polig), een verdeelblok voor AC-IN van de omvormers, een verdeelblok voor AC-OUT van de omvormers (allebei Legrand 400405) en een aardrail. De werkschakelaar is al doorverbonden met de AC-IN-verdeling. Werk volgens het schema van de Victron-kast.Stap 1: Voer de AC IN en de AC OUT 5 aderige YMvK-kabels bovenin de kast naar binnen.Stap 2: Sluit de 5 aderige AC IN YMvK-kabel aan op de onderkant van de werkschakelaar: L1, L2, L3 en N. Zet de aarde vast op de aardrail.Stap 3: Knip de 10m 3 aderige YMvK kabel op in 6 stukken.Stap 4: Voer de zes 3-aderige YMvK kabels bovenin de kast naar binnen. Markeer elke kabel aan beide uiteinden, bijvoorbeeld met IN fase 1 of OUT fase 1. Zo verwissel je ze bij de omvormers niet.Stap 5: AC-IN-verdeling: sluit hier de drie kabels naar de AC-ingangen van de omvormers aan.De blauwe aders van alle drie gaan op staaf N, de geel-groene aders op de aardrail. De YMvK-aders zijn massief: gebruik altijd de kleine klemmen.Stap 6: AC-OUT-verdeling: sluit hier de drie kabels van de AC-uitgangen van de omvormers aan.De blauwe aders van alle drie gaan op staaf N, de geel-groene aders op de aardrail.Stap 7: Sluit de AC OUT YMvK-kabel aan op de AC-OUT-verdeling, in de meest linkse kleine klem van elke staaf. Zet de aarde vast op de aardrail.
Verbind de nul van AC-IN en de nul van AC-OUT nooit met elkaar. De werkschakelaar zit alleen op AC-IN: staat hij op 0, dan zijn de omvormers los van het net, maar staat er op AC-OUT nog steeds spanning vanuit de accu’s.
Meterkast service besteld? Deze stap doen wij!Elke omvormer krijgt twee 3-aderige kabels: één van de AC-IN-verdeling naar zijn AC-ingang, en één van zijn AC-uitgang naar de AC-OUT-verdeling. Beide kabels van een omvormer horen bij dezelfde staaf:Sluit steeds bruin aan op L, blauw op N en geel-groen op PE. Volg de opdruk bij de klemmen in de omvormer.
Draai de klemmen vast met maximaal 2 Nm.Stap 1: Begin bij omvormer fase 1. Sluit de kabel van staaf L1 van de AC-IN-verdeling aan op AC-IN van de omvormer (C in de afbeelding).Stap 2: Sluit de kabel naar staaf L1 van de AC-OUT-verdeling aan op AC-OUT-1 van de omvormer (A in de afbeelding).Stap 3: Herhaal stap 1 en 2 voor omvormer fase 2 (staaf L2) en omvormer fase 3 (staaf L3).Aansluitingen onderaan de MultiPlus-II
Controleer per omvormer: de sticker, de staaf op de AC-IN-verdeling en de staaf op de AC-OUT-verdeling horen bij dezelfde fase. Omvormer fase 1 dus twee keer op L1, fase 2 twee keer op L2 en fase 3 twee keer op L3.
Meterkast service besteld? Deze stap doen wij!
Houd het installatieschema van de omschakelkast bij de hand. Dit verduidelijkt onderstaande stappen enorm.
De omschakelkast komt tussen je kWh-meter en je groepen. Hoe je hem aansluit, hangt af van één vraag: kun je de stroom vóór je hoofdschakelaar zelf uitzetten? Bij veel 3-fase aansluitingen zitten onder de slimme meter drie automaten van de netbeheerder. Die mag je zelf uitzetten als je erbij kan. De verzegelde afdekking eromheen laat je dicht.
De omschakelkast komt vóór je bestaande hoofdschakelaar. Zo blijft je hoofdschakelaar de schakelaar waarmee je je hele woning in één keer uitzet.Stap 1: Zet de automaten onder de slimme meter uit. Controleer met een spanningzoeker dat de ingang van je hoofdschakelaar spanningsloos is.Stap 2: Haal de draden die van de kWh-meter naar je hoofdschakelaar lopen los van de hoofdschakelaar. Sluit ze aan op de onderklemmen van de installatieautomaat B25 linksonder in de omschakelkast.Stap 3: Naar je woning: verbind de remautomaten met de ingang van je bestaande hoofdschakelaar, met losse draden. De nul komt rechtstreeks van de omschakelaar en gaat niet door de remautomaten.
Stap 4: Zet de drie stroomtangen van de energiemeter om de inkomende netkabel van de omschakelkast: de tang voor L1 om L1, voor L2 om L2 en voor L3 om L3. Let op de richting van de pijl.Stap 5: Sluit de AC IN YMvK-kabel (naar de Victron-kast) aan op de bovenkant van de aardlekschakelaar (300 mA, type S), rechtsboven in de omschakelkast. Bij de omschakelkast met PV-aansluiting zit de aardlekschakelaar rechts in het midden.Stap 6: Sluit de AC OUT YMvK-kabel (vanaf de Victron-kast) aan op ingang II van de omschakelaar: klem 4, 8, 12 en 16. Ingang I (klem 2, 6, 10 en 14) is al voorbedraad.Stap 7: Sluit de aarde aan op de aardrail in je meterkast: de geel-groene aders van de AC IN en de AC OUT YMvK-kabel, en de aarde (PE) van de energiemeter. Bij de omschakelkast met PV-aansluiting gaat ook de aarde van de tweede energiemeter naar deze aardrail.Uitvoering met PV-aansluiting: haal de PV-groep uit je groepenkast en sluit je PV-omvormer aan op de aardlekautomaat voor PV in de omschakelkast. Zet de stroomtangen van de tweede energiemeter om de kabel naar je PV-omvormer: één per fase die je PV-omvormer gebruikt.
Meterkast service: de kabel leg jij, het aansluiten doen wij.Stap 1: Verbind de Ethernet-poort van de Cerbo GX met een netwerkkabel met je router. Zo heeft de Cerbo GX een vaste internetverbinding voor VRM.Stap 2: Sluit de energiemeter(s) aan. Dat kan direct op je router of via VE.Can op de Cerbo GX. Kies wat in jouw situatie het eenvoudigst is: staat je router in of bij de meterkast, dan is de router meestal het makkelijkst.
Stap 1: Steek een netwerkkabel in de LAN-poort van de energiemeter en steek de andere kant in je router.Stap 2: Heb je de omschakelkast met PV-aansluiting? Sluit de PV-meter dan op dezelfde manier aan op je router. Heeft je router te weinig vrije poorten, plaats dan een kleine netwerkswitch.Bij deze manier gebruik je geen VE.Can-kabel en geen terminators op de energiemeter(s). In stap 8 zet je de meter(s) aan op de Cerbo GX.
Controleer na het opstarten op de Cerbo GX of je de energiemeter(s) ziet (stap 8). Werk de Cerbo GX zo nodig eerst bij naar de nieuwste versie.
Je installatie heeft nu twee voedingsbronnen: het net en de accu’s. Ook als het net uitvalt of de hoofdschakelaar uit staat, kan je installatie onder spanning staan. Met waarschuwingsstickers ziet iedereen die aan je installatie werkt dat meteen, ook een monteur of de brandweer.Met je hoofdschakelaar zet je je woning in één keer uit. Het Victron-deel blijft dan onder spanning vanuit de accu’s: de omschakelkast, de kabels naar de Victron-kast, de Victron-kast en de omvormers. Dat mag volgens NEN 1010, op voorwaarde dat stickers waarschuwen voor de tweede voedingsbron. Hoe je ook het Victron-deel uitzet, staat in stap 8 bij Zo zet je het systeem uit.De stickers zitten niet in de set.Stap 1: Plak de stickers op de plekken uit de tabel.Stap 2: Leg in de meterkast een briefje of kaart met: waar de accu’s en omvormers staan, hoe je het systeem uitschakelt (omschakelaar op 0, werkschakelaar in de Victron-kast op 0, accu’s uit) en wie je kunt bellen.
Laat de omschakelaar en de werkschakelaar op 0 staan tot stap 8. De standen van de omschakelaar zijn: I woning direct op het net, 0 uit, en II woning via de Victron (noodstroom).
Pas in deze stap komt er spanning op het systeem. Werk de onderdelen hieronder van boven naar beneden af: eerst controleer je alles, dan zet je de accu’s aan, daarna de omvormers en de zonnepanelen, en als laatste koppel je het systeem aan het net of aan je groepen.
Je hoeft de omvormers niet in te stellen. Ze zijn vooraf ingesteld als 3-fase systeem en op het type en aantal accu’s van jouw set. Verander zelf geen instellingen in de omvormers. De Cerbo GX stel je wel zelf in: in onderdeel 3 en 8 lees je hoe.
Loop alles nog één keer na met je aansluitschema erbij.Stand van de schakelaars
  • Accu’s: uit
  • Omvormers: alle drie uit (MultiPlus-II en Quattro-II: schakelaar op 0; Multi RS Solar: aan/uit-schakelaar N uit)
  • PV-schakelaar: OFF. Bij de Multi RS Solar: PV-scheidingsschakelaar (K) van elke omvormer op 0
  • Omschakelaar (in combinatie met het net): 0
  • Werkschakelaar in de Victron-kast (in combinatie met het net): 0
  • Installatieautomaat B25 en aardlekschakelaar in de omschakelkast (in combinatie met het net): uit
  • Hoofdschakelaar van de groepenkast (off-grid): uit
Omvormers
  • De omvormers hangen op volgorde fase 1, fase 2, fase 3.
  • In combinatie met het net: elke omvormer is op de AC-ingang én de AC-uitgang aangesloten op de staaf van zijn eigen fase in de Victron-kast.
  • Off-grid: de bruine ader van elke omvormer zit op de juiste fase van het verdeelblok (L1, L2 of L3).
  • Bij de Multi RS Solar zit het draadlusje in de I/O-connector bij alle drie de omvormers.
DC-bekabeling (stap 2)
  • Elke rode kabel zit op een plus en elke zwarte kabel op een min.
  • Alle zekeringen zitten in de Lynx Distributors, met de juiste waarde per apparaat.
  • Alle moeren en klemmen zijn vastgedraaid met het juiste aanhaalmoment: Lynx 14 Nm, koppeling tussen de twee Lynx Distributors 33 Nm, MultiPlus-II en Quattro-II 12 Nm, Multi RS Solar maximaal 14 Nm, SmartSolar 1,6 Nm (150/45) of 2,4 Nm (250/60 en 250/70).
  • Alle kabelschoenen zijn goed gekrompen. Trek zachtjes aan elke kabel om te controleren of hij vastzit.
Communicatie (stap 3)
  • De drie omvormers zitten in één ketting met de Cerbo GX.
  • De SmartSolar(s) en de accu’s zijn aangesloten op de Cerbo GX.
  • De DIP-switches van de master-Powerbrick staan goed (alleen bij Dyness).
  • De blauwe terminators zitten erin.
Aarding (stap 6) en AC (stap 7)
  • Alle aardekabels zitten vast op de aardrail.
  • In combinatie met het net: de geel-groene aders van de AC IN en de AC OUT YMvK-kabel en de aarde van de energiemeter zitten op de aardrail in de meterkast.
  • Alle AC-kabels zitten vast: in de omschakelkast, de Victron-kast, de omvormers en de eventuele extra hoofdschakelaar, of off-grid in het verdeelblok en de groepenkast. Trek zachtjes aan elke ader.
Zet alle kappen erop voordat je de accu’s aanzet. Zodra de accu’s aan staan, staat er spanning op de Lynx Distributors, de omvormers en de SmartSolar(s).
  • Lynx Distributors: zet de covers erop en draai de schroeven aan de voorkant vast.
  • Omvormers: zet bij alle drie de kap onderaan terug en draai de schroefjes vast. Bij de Multi RS Solar is dat de kap van het aansluitcompartiment.
  • Victron-kast, omschakelkast, verdeelkastje of groepenkast: zet de afdekplaten en deksels terug. Bij meterkast service doen wij dit.
  • Aardrail: zet de afdekkap erop.
Zet daarna de afdekkap op de accu’s:
Zet de afdekkap bovenop elke accu. Hij zit met magneten vast: let op dat je je vingers niet klemt.
Stap 1: Controleer dat op de master DIP-switch 3 op ON staat en dat de DIP-switches van de andere accu’s allemaal uit staan (zie stap 3).Stap 2: Houd de knop WAKE/SLEEP 3 seconden ingedrukt. Doe dit bij elke Powerbrick.Stap 3: De accu doet een zelftest. Daarna knipperen de groene LED’s: de accu staat stand-by en het aantal LED’s laat de laadstatus zien.
Het display van de Powerbrick gaat vanzelf uit en weer aan als je in de buurt komt. Wil je dat het altijd aan blijft, druk dan twee keer snel op de SW-knop.
Zodra de accu’s aan staan, krijgen de Lynx Distributors, de SmartSolar(s) en de Cerbo GX spanning. Het display van de Cerbo GX start op. Dat duurt ongeveer een minuut.Stap 4: Zet de gele poort (VE.Can 2) op het accuprofiel. Ga op het display naar Instellingen → Connectiviteit → VE.Can-poort 2 → CAN-bus profiel (oudere software: Instellingen → Diensten → VE.Can-poort 2) en kies CAN-bus BMS LV (500 kbit/s).Stap 5: Controleer op het display van de Cerbo GX dat de accu in de lijst met apparaten staat (Pylontech of Dyness).
Staat de accu niet in de lijst? Controleer of de blauwe kabel goed om zit (Battery bij de accu, Victron bij de Cerbo GX), of de terminator in de gele poort zit en of het profiel uit stap 4 goed staat. Lukt het niet, neem dan contact met ons op.
Stap 6: Stel de laadregeling (DVCC) in. Met DVCC volgen de omvormers en de laadregelaars de grenzen die de accu doorgeeft: tot welke spanning ze mogen laden en hoeveel stroom er in en uit de accu mag. Die grenzen veranderen met de laadtoestand en de temperatuur van de accu. Zonder DVCC laden de omvormers en de laadregelaars ieder op hun eigen vaste instellingen.Ga op het display naar Instellingen → Systeeminstellingen → Laadregeling (oudere software: Instellingen → DVCC).
De Cerbo GX zet DVCC normaal vanzelf goed zodra hij de accu herkent. Controleer dat het menu zo staat:Staat er iets anders? Zet het dan zoals in de tabel.
Handig, als je een multimeter hebt: meet aan de accu-aansluitingen van een omvormer de spanning en de polariteit. Je meet tussen de 45 en 57 V, met de plus op de rode aansluiting. Dan is de DC-kant in orde.
Off-grid: zodra de omvormers aan staan, staat er spanning op hun AC-uitgangen. Laat de hoofdschakelaar van je groepenkast nog uit tot onderdeel 6.
De omvormers hebben onderaan een schakelaar met drie standen: 0 (uit), I (aan) en II (alleen laden).Stap 1: Zet de schakelaar van alle drie de omvormers kort na elkaar op I. De omvormers starten pas als alle drie aan staan: ze werken als één systeem.Stap 2: Na een paar seconden brandt bij alle drie de LED Inverter on.Stap 3: Controleer op het display van de Cerbo GX dat het omvormersysteem zichtbaar is, met alle drie de fasen (L1, L2 en L3) en ongeveer 230 V per fase.
Knippert bij een of twee omvormers de LED Bulk of Float en gaan ze niet aan? Dan wachten ze op een andere omvormer. Controleer dat alle drie op I staan en dat de VE.Bus-kabels goed in de poorten zitten.
Stap 1: Zet de PV-schakelaar op ON.Stap 2: Controleer op het display van de Cerbo GX dat de SmartSolar(s) zonnestroom laten zien. Bij weinig licht is dat minder.
Komt er bij een string niets binnen terwijl de zon schijnt? Zet de PV-schakelaar (bij de Multi RS Solar: de PV-scheidingsschakelaar K van die omvormer) dan weer uit en controleer de MC4-connectoren en de plus en min van die string.
Stap 1: Zet de stroom naar de omschakelkast weer aan: de automaten onder de slimme meter, of je bestaande hoofdschakelaar als je een extra hoofdschakelaar hebt geplaatst. Zet daarna de installatieautomaat B25 en de aardlekschakelaar in de omschakelkast aan.Stap 2: Zet de werkschakelaar in de Victron-kast op I. De omvormers krijgen nu het net op hun AC-ingang.Stap 3: Controleer op het display van de Cerbo GX dat alle drie de fasen het net aannemen. Dat duurt ongeveer een minuut.Stap 4: Controleer op het display van de Cerbo GX dat de energiemeter zichtbaar is en per fase het verbruik van je woning laat zien. Heb je de meter op je router aangesloten? Dan staat hij op de Cerbo GX standaard uit. Zet hem aan via Instellingen → Integraties → Modbus-apparaten → Gevonden apparaten. Doe dat bij de omschakelkast met PV-aansluiting voor beide meters.Stap 5: Zet de hoofdschakelaar die je woning uitzet uit. Zet daarna de omschakelaar in de omschakelkast op II en zet de hoofdschakelaar weer aan. Je woning loopt nu via de Victron en blijft werken als het net uitvalt.
Zet de omschakelaar nooit om terwijl je woning stroom gebruikt. Zet altijd eerst de hoofdschakelaar die je woning uitzet uit. Heb je een extra hoofdschakelaar geplaatst (stap 7, onderdeel 5), dan is dat die extra hoofdschakelaar.
Nemen de omvormers het net niet aan? Dan klopt waarschijnlijk de volgorde van de fasen (de faserotatie) op de AC-ingang niet. De omvormers blijven dan omvormen vanuit de accu. Je herkent dit zo:
  • MultiPlus-II / Quattro-II: de Cerbo GX geeft de waarschuwing Faserotatie.
  • Multi RS Solar: het display van de omvormers toont fout 72.
Zet de werkschakelaar op 0 en neem contact met ons op. Wissel zelf geen fasen om.
Hulp nodig? Je systeem werkt direct met de vooraf ingestelde instellingen. Wil je dat wij meekijken, of wil je iets aanpassen, zoals de minimale laadtoestand van de accu of laden op dynamische tarieven? Geef ons dan toegang tot je VRM-omgeving (zie onderdeel 8). Wij helpen je gratis op afstand. Meer over de mogelijkheden lees je in ESS uitgelegd.
Test als laatste of je installatie veilig werkt zonder net. Zonder net verbinden de omvormers zelf de nul met de aarde. Alleen dan werken je aardlekschakelaars. Met de tweepolige spanningzoeker controleer je die verbinding. Met de testknop controleer je daarna de aardlekschakelaars zelf.
Alleen de testknop is niet genoeg. Een aardlekschakelaar schakelt bij de testknop ook uit als de verbinding tussen nul en aarde ontbreekt. Meet daarom altijd eerst met de spanningzoeker.
Zo meet je in een stopcontactHet gat met 230 V naar de randaarde is de fase, het gat zonder spanning is de nul.
Doe deze test als de omschakelaar op II staat.Stap 1: Zet de werkschakelaar in de Victron-kast op 0. Zo doe je alsof het net uitvalt. Je woning moet stroom houden. Op het display van de Cerbo GX zie je dat de omvormers omvormen vanuit de accu.Stap 2: Meet met de spanningzoeker in een paar stopcontacten in verschillende groepen, zoals in de tabel hierboven.Stap 3: Druk op de testknop (T) van elke aardlekschakelaar in je groepenkast. Elke aardlekschakelaar moet uitschakelen. Zet ze daarna weer aan.Stap 4: Zet de werkschakelaar weer op I. De omvormers nemen het net weer aan.
Meet je tussen geen van beide gaten en de randaarde 230 V, of meet je op beide gaten spanning naar de randaarde? Dan ontbreekt de verbinding tussen nul en aarde. Schakelt een aardlekschakelaar niet uit, of valt je woning uit bij de noodstroomtest? Gebruik de installatie dan niet op noodstroom en neem contact met ons op.
Stel nu de Cerbo GX in en zet je installatie online:
  • Cerbo GX instellen: taal, internet en een controle of alle apparaten zichtbaar zijn: de omvormers, de accu’s, de SmartSolar(s) en de energiemeter(s).
  • Eerste opstart: internet en een VRM-account.
  • Toegang geven tot VRM: niet verplicht. Wil je hulp, dan kunnen wij zo op afstand meekijken en instellingen voor je aanpassen.
Moet je later iets aan het systeem doen? Zet het dan in deze volgorde uit.Stap 1: In combinatie met het net: zet de hoofdschakelaar die je woning uitzet uit, zet de omschakelaar op I en zet de hoofdschakelaar weer aan. Je woning houdt nu stroom van het net. Zet daarna de werkschakelaar in de Victron-kast op 0. Off-grid: zet de hoofdschakelaar van je groepenkast uit.Stap 2: Zet alle drie de omvormers uit.Stap 3: Zet de PV-schakelaar op OFF. Bij de Multi RS Solar zet je de PV-scheidingsschakelaar (K) van elke omvormer op 0.Stap 4: Zet de accu’s uit:
  • Pylontech Fidus: houd de START-knop van de master 5 seconden ingedrukt. Alle accu’s gaan uit. Zet daarna de POWER-knop van elke accu uit.
  • Dyness Powerbrick Plus: houd bij elke accu de knop WAKE/SLEEP 3 seconden ingedrukt.
Ook als alles uit staat, kan er nog spanning op de zonnepanelenkabels staan zolang er licht op de panelen valt. Werk aan de DC-kant alleen met de PV-schakelaar of PV-scheidingsschakelaars op uit.
Gefeliciteerd, je systeem is klaar! Loop je ergens vast? Mail support@simply-offgrid.nl en ons team helpt je verder.
Loop je ergens vast tijdens de installatie? Mail naar support@simply-offgrid.nl en ons team helpt je verder.

Handleidingen overzicht

Alle installatiehandleidingen, dakmontagehandleidingen en fabrikantsdocumentatie.

Eerste opstart

Je systeem net geïnstalleerd? Zo neem je het veilig in gebruik.